SPECJALNE CZYTNIKI

Do ich wprowadzenia służą specjalizowane czytniki, zazwyczaj bardzo proste w obsłudze, np. czytniki kart identyfikacyjnych, które zastępują tradycyjne przepustki i karty zegarowe i pozwa­lają na automatyczną ewidencję i rozliczenie czasu pracy pra- ‘ cowników dowolnego obiektu gospodarczego. Innym równie, po­pularnym nośnikiem są‘wykorzystane w handlu specjalne metki,” na podstawie których można szybko obliczyć należność klienta za dokonane zakupy, a ponadto prowadzić bieżącą ewidencję sprzedaży poszczególnych asortymentów towarów, dokonywać interwencyjnych zamówień artykułów, na które jest szczególny popyt, informować, które z artykułów nie cieszą się zaintereso­waniem klientów, a ponadto bilansować działalność placówki oraz opracowywać plan zamówień na bliższe i dalsze okresy.

KOŃCÓWKI REJESTRACYJNE

Z końcówek należących do tej grupy korzysta się we wspoma­ganych komputerowo pracach projektowych, w przygotowaniu oprogramowania systemu informatycznego, w złożonych syste­mach dydaktyki wspomaganej komputerowo, a ponadto w decy­zyjnych i’ dyspozycyjnych .informatycznych systemach zarzą­dzania.  Końcówki rejestracyjne są głównie przeznaczone do zbierania danych z różnego rodzaju procesów gospodarczych. Zakres da­nych opisujących zaistnienie pewnych faktów jest często bardzo mały, istotne jest natomiast, aby bieżąco zarejestrować momen­ty, w których one się odbywały. Nośnikiem takich danych są róż­nego rodzaju żetony, karty identyfikacyjne, specjalizowane metki itp.

PRZY MASOWYM PRZETWARZANIU

Jest to istotne zwłaszcza przy. masowym prze­twarzaniu wsadowym, gdzie przeprowadzenie takich operacji jak: kontrola formalna i merytoryczna danych źródłowych, założenie  zbiorów i ich uporządkowanie, wybranie i selekcja danych do dalszego przetwarzania, pozwalają na skrócenie całego cyklu prze­twarzania, zmniejszenie liczby danych przesyłanych w łączach transmisji danych’ oraz mają istotny wpływ na bezbłędność uzy­skanych ostatecznie informacji wynikowych. Możliwość progra­mowania działania urządzenia końcowego uzyskuje się przez wy­posażenie go w minikomputer i dostosowaną do przewidywanych zadań pamięć zewnętrzną. W’zależności od przeznaczenia koń­cówki programowanej dobiera się odpowiednie urządzenia wejścia- wyjścia, którymi mogą być monitory ekranowe, klawiatury, da­lekopisy przy pracy konwersacyjnej lub czytniki taśm lub kart dziurkowanych, dziurkarki taśm lub kart, drukarki, pisaki xy, urządzenia do wprowadzania i wyprowadzania mikrofilmów itp.

NAJCZĘSTSZY PRZYPADEK

Najczęstszym przypadkiem instalowania końcówek dialogowych jest usługowe korzystanie z systemu kom­puterowego, zwłaszcza gdy odległość między ośrodkiem oblicze­niowym i użytkownikiem jest znaczna. Dotyczy to np. informa^ tycznych systemów ewidencyjnych zarządzania przedsiębiorstwa­mi przemysłowymi w przypadku, gdy zakres tych systemów jest nieduży (systemy cząstkowe, jednodziedzinowe). Innym przykła­dem korzystania z końcówek wsadowych są informatyczne syste­my zarządzania obsługujące obiekty złożone (np. przedsiębiorstwa wielozakładowe) rozproszone na pewnym obszarze. Końcówki programowane stwarzają możliwość przestrzenne­go rozproszenia procesu przetwarzania, co uzyskuje się poprzez realizację pewnych wstępnych fragmentów przetwarzania w urzą­dzeniu końcowym.

KOŃCOWE URZĄDZENIA DIALOGOWE

Końcowe urządzenia dialogowe instalowane w ramach punktu abonenckie­go mogą być dodatkowo wyposażone w urządzenie trwałej kopii (drukarkę, pisak xy) umożliwiające utrwalenie na papierze wy­branych fragmentów przeprowadzonego dialogu, co ma istotne znaczenie przy realizacji dialogu za pomocą monitora ekranowego .Końcówki wsadowe tó takie, za pomocą których można reali­zować zdalne przetwarzanie wsadowe. Dane źródłowe mogą być przygotowane na dowolnym nośniku maszynowym lub też na specjalnych dokumentach do bezpośredniego odczytu. Informacje wynikowe można-uzyskiwać; na nośnikach maszynowych, bądź zazwyczaj punkty abonenckie wyposażone w kilka typów urzą­dzeń wejścia-wyjścia.

PRZETWARZANIE KONWERSACYJNE

Przetwarzanie konwersacyjne znajduje zasto­sowanie wszędzie tam, gdzie zadanie do realizacji nie jest z góry jednoznacznie określone i wymaga decyzji użytkownika (czło­wieka) przy wyborze wariantu realizacji lub celowości albo bez- użyteczności dalszego przetwarzania. Głównymi zastosowaniami przetwarzania konwersacyjnego są systemy rezerwacji różnego rodzaju usług (noclegowych, transportowych, turystycznych, kul­turalnych itp.), systemy informujące, systemy wyszukiwania itp. Podstawowe wyposażenie takich systemów stanowią końcówki, dialogowe uniwersalne, jak: dalekopisy, monitory ekranowe, ma­szyny do pisania lub specjalizowane, jak: urządzenia wejścia i wyjścia akustycznego, aparaty wrzutowe o ograniczonych funk­cjach, klawiatury z wybranym repertuarem znaków itp.

WŚRÓD URZĄDZEŃ KOŃCOWYCH

Wśród urządzeń końcowych instalowanych u użytkownika można wyróżnić pięć głównych rodzajów, zgrupowanych z uwagi na ich funkcje oraz sposób współpracy z komputerem, a miano­wicie (charakterystykę końcówek dostępnych w ramach JSEMC przedstawiono    końcówki dialogowe, końcówki wsadowe,    końcówki programowane,końcówki rejestracyjne,    końcówki kontrolno-sterujące.Końcówki dialogowe umożliwiają konwersację użytkownika z komputerem. Dialog może się odbywać albo za pomocą jednego z uniwersalnych języków konwerśacyjnych(JEAN, BASIC, FORCON, APL, PASCAL), albo też za pomocą wymiany ciągu instrukcji pochodzących ze zbioru należącego do specjalnie za­projektowanego zestawu dialogowego (dialogi projektuje się przy uwzględnieniu przeznaczenia, kwalifikacji użytkownika oraz ro­dzaju urządzenia końcowego, za pomocą którego dialog ten bę­dzie nealizowany).